Chore dziecko na badaniu słuchu – infekcje górnych dróg oddechowych

Chore dziecko na badaniu słuchu – infekcje górnych dróg oddechowych

Dzisiejszy wpis będzie poświęcony znanym każdemu rodzicowi – infekcjom górnych dróg oddechowych. Wiele razy słyszymy pytanie, czy jeśli dziecko ma katar , może mieć wykonane badanie słuchu? Czy należy wówczas odwołać wizytę? Czy jeśli katar zaczął się dopiero rano i nie jest duży możemy wykonać badanie?

Oczywiście, jak możecie się Państwo domyślać odpowiedź na te pytania nie jest łatwa i zależna jest od wielu innych czynników (jak gorączka, ogólny stan zdrowia dziecka, długość trwającej infekcji, alergie itd.). Zacznę jednak od początku.

Pewnie wielu z Państwa zastanawia się nad tym, dlaczego małe dzieci tak często chorują? Mam tu na myśli głównie infekcje górnych dróg oddechowych, takie jak infekcje kataralne, kaszel, ból gardła, zatok czy ucha. Przyczyn takich infekcji jest wiele:
– zaburzenia odporności,
– nieprawidłowa dieta (głównie bogata w cukry / węglowodany),
– złe warunki mieszkalne (wilgoć),
– narażenie na dym papierosowy,
– przewlekła historia laryngologiczna (np. przerost migdałka gardłowego, tzw. III migdałka).

Najczęściej infekcje te mają charakter dość łagodny, choć zdarza się, że przeradzają się one w stany ostre jak zapalenie płuc lub oskrzeli. Niezależnie od przebiegu choroby, infekcje górnych dróg oddechowych to najczęstsza przyczyna wizyt dzieci u lekarza pediatry lub laryngologa w wieku 2-6 lat. Mówi się, że w tym okresie infekcje stwierdzane są u dziecka nawet 8-10 razy w ciągu roku!
Przebieg choroby u dzieci jest dość podobny: katar, kaszel, ból gardła, podwyższenie temperatury ciała i towarzyszące wszystkim tym objawom osłabienie.

Aby odpowiedź na stawiane we wstępie pytanie była dość przejrzysta, najpierw skupię się nad tym DLACZEGO NIE POWINNIŚMY WYKONYWAĆ BADANIA SŁUCHU U DZIECKA W TRAKCIE CHOROBY?

  1. Dziecko podczas badania słuchu powinno być zdrowe, aby badanie było miarodajne i pokazywało rzeczywiste słyszenie , czyli rzeczywisty próg słuchu.

Wyjaśnienie: podczas badania słuchu zależy nam na tym, aby ocenić próg słyszenia dziecka, czyli zdolność słyszenia w całym zakresie częstotliwości mowy. Prezentowanym bodźcem dźwiękowym w badaniu słuchu są ciche dźwięki (otoemisja, audiometria tonalna / zabawowa, ABR / ASSR), za słyszenie których odpowiadają komórki słuchowe zewnętrzne, które znajdują się na błonie podstawnej ślimaka, w uchu wewnętrznym. Do prawidłowego przebiegu badania potrzebujemy wcześniej ocenić jednak ucho środkowe i zewnętrzne. Jeśli tam, znajduje się woskowina, ciało obce, płyn w uchu środkowym lub też mamy do czynienia z niedrożnością trąbek słuchowych (np. spowodowaną wydzieliną kataralną lub przerostem III migdałka), badanie progu słyszenia wyjdzie nieprawidłowo i zaburzy to jednoznaczną diagnostykę.

2. W trakcie infekcji kataralnej , wydzielina kataralna może wpływać do trąbek słuchowych, które u dzieci fizjologiczne są jeszcze skrócone.
Wyjaśnienie: niedrożność trąbek słuchowych powoduje obniżenie progu słyszenia głównie w zakresie niskich częstotliwości oraz wpływa w stopniu znacznym na wyniki otoemisji akustycznej , czyli przesiewowego badania słuchu u noworodków (przy niedrożności trąbek słuchowych, otoemisja akustyczna najczęściej nie jest rejestrowana).

3. W trakcie infekcji górnych dróg oddechowych, podczas których objawem jest uczucie pełności w uchu, ból gardła, oddychanie buzią (nawet jeśli nie ma kataru) , kaszel, brak apetytu – mamy podejrzenie powiększonego migdałka gardłowego.
Wyjaśnienie: Stan ten ocenia zawsze lekarz laryngolog, audiolog lub foniatra, jednak przy takich objawach trąbki słuchowe są często niedrożne.

4. Jeśli infekcja powoduje uczucie pełności w uchu lub ból ucha, występuje podejrzenie zapalenia ucha środkowego.
Wyjaśnienie: W takim wypadku zawsze w pierwszej kolejności należy udać się do lekarza laryngologa, a dopiero potem na kontrolne badanie słuchu.

5. I chyba najważniejsze na koniec: w trakcie infekcji, kataru, kaszlu, podwyższonej temperatury, znacznie spada u dziecka koncentracja uwagi, co jest warunkiem prawidłowo przeprowadzonego badania słuchu.
Wyjaśnienie: Jeśli dziecko jest osłabione, może wolniej reagować na bodziec dźwiękowy, co uniemożliwi postawienie ostatecznej diagnozy (oczywiście mam tu głównie na myśli subiektywne badania słuchu, wymagające współpracy z dzieckiem).

Wszystkie te punkty dotyczą zarówno kararu początkowego, jak i długotrwałego. W zależności od samopoczucia dziecka w dniu badania, rodzic może podjąć decyzję o próbie jego wykonania, bądź odwołania wizyty, choć w takich przypadkach zaleca się zmianę terminu badania słuchu, na okres, kiedy dziecko jest zdrowe.
Jeśli rodzic podejmie decyzję o próbie badania, w pierwszej kolejności weryfikujemy, czy możemy przystąpić do badania progu słyszenia, wykonując otoskopię oraz badanie drożności ucha środkowego, czyli audiometrię impedancyjną z tympanometrią. Jeśli któreś z tych badań jest nieprawidłowe, dalsze badania nie powinny być wykonywane, a dziecko powinno zostać poddane obserwacji lub leczeniu farmakologicznemu / zabiegowemu.


Pamiętajmy też, że każde dziecko w trakcie infekcji, może zarazić inne dzieci w poradni, jak również osoby, które wykonują badanie. Jeśli infekcja jest więc w fazie aktywnej, zalecane jest przesunięcie terminu.

Kiedy więc wykonujemy badanie słuchu, w trakcie utrzymującej się infekcji?
Właściwie, w tym przypadku kryteria są dość jednoznaczne:

  1. W trakcie infekcji wykonujemy badanie słuchu wraz z całą diagnostyką, przed kwalifikacją dziecka do zabiegu drenażu ucha lub adenotomii, czyli usunięcia III migdałka.
  2. W przypadku oceny efektów leczenia (np. przed i po inhalacjach AMSA, laseroterapii, sterydoterapii).
  3. W przypadku, kiedy dziecko nie ma okresów zdrowych (przewlekła infekcja), a pozostaje w procesie terapii logopedycznej.
  4. W przypadku silnych i długo utrzymujących się alergii, w celu oceny ich wpływu na poziom słyszenia.
  5. W każdym innym przypadku, kiedy potrzebna nam informacja o tym, jak dziecko słyszy w danym momencie, np. do procesu terapii, planowanych treningów słuchowych, prawidłowego ustawienia aparatów słuchowych, itd.

Mam nadzieję, że temat ten został choć troszkę wyjaśniony. W artykule wymienione zostały najczęściej występujące sytuacje związane z Państwa pytaniami.

Najważniejsze, jak zawsze by dobrze obserwować swoje dziecko. Jeśli natomiast macie Państwo wątpliwości, co do tego czy pozostawić termin wizyty czy należy go przesunąć, prosimy o kontakt z nami 😉